Τοποθεσία
Φρούριο Σπιναλόγκα
Πλάκα, Λασίθι
Φρούριο Σπιναλόγκα – Πλάκα, Λασίθι
Το φρούριο της Σπιναλόγκας είναι ενετικό οχυρό του 16ου αιώνα, χτισμένο σε ένα μικρό νησί στην είσοδο του κόλπου Μεραμπέλου. Ανεγέρθηκε από τους Βενετούς γύρω στο 1579, στη θέση της αρχαίας ακρόπολης της πόλης Όλους, και υπήρξε ένα από τα ισχυρότερα αμυντικά προπύργια της ανατολικής Κρήτης. Στους μεταγενέστερους αιώνες χρησιμοποιήθηκε από τους Τούρκους ως φρουραρχείο, ενώ τον 20ό αιώνα μετατράπηκε σε αποικία λεπρών – ένα από τα πιο συμβολικά σημεία της κρητικής ιστορίας.
Περιγραφή
Η Σπιναλόγκα είναι ένα μέρος όπου τα στρώματα της ιστορίας στοιβάζονται όπως οι πέτρες στα τείχη της. Το ενετικό φρούριο χτίστηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας ενίσχυε την κυριαρχία της στην Κρήτη, δημιουργώντας ένα σύστημα παράκτιων οχυρώσεων. Η θέση του, σε νησί αποκομμένο από την ξηρά με έναν στενό ισθμό, εξασφάλιζε πλήρη έλεγχο του κόλπου Μεραμπέλου και του λιμανιού της Ελούντας.
Μετά την πτώση του Χάνδακα το 1669, η Σπιναλόγκα παρέμεινε για περισσότερο από 40 χρόνια το τελευταίο προπύργιο της βενετικής αντίστασης στην Κρήτη. Το 1715 καταλήφθηκε από τους Τούρκους και μετατράπηκε σε οθωμανικό φρουραρχείο, ενώ γύρω από τα τείχη αναπτύχθηκε ένα μικρό μουσουλμανικό χωριό.
Τον 20ό αιώνα το νησί γράφτηκε δραματικά στην ιστορία ως αποικία λεπρών (1903–1957). Ασθενείς από ολόκληρη την Ελλάδα απομονώνονταν εδώ, δημιουργώντας μια κλειστή κοινότητα με δική της καθημερινότητα, σχολείο, κατάστημα και τον μικρό ναό του Αγίου Παντελεήμονα. Παρά την απομόνωση, διατήρησαν αξιοπρέπεια και αλληλεγγύη, και μετά το κλείσιμο της αποικίας τα σπίτια και τα δρομάκια τους έμειναν βουβές μαρτυρίες πόνου και γενναιότητας.
Σήμερα η Σπιναλόγκα είναι ένα από τα πιο επισκέψιμα μέρη της Κρήτης. Σώζονται ενετικά προπύργια, τουρκικά σπίτια, εκκλησία, τζαμί και το θεραπευτήριο της αποικίας. Από τα τείχη της οχυρώσεως απλώνεται πανοραμική θέα προς τον τιρκουάζ κόλπο Μεραμπέλου και τη λευκή Ελούντα. Το νησί, γνωστό και χάρη στο μυθιστόρημα της Victoria Hislop «Το Νησί», έχει γίνει σύμβολο της ανθρώπινης μνήμης — ένα μέρος όπου η άμυνα, ο πόνος και η ελπίδα συνθέτουν μία από τις πιο συγκινητικές μαρτυρίες της ιστορίας της Κρήτης.
Τοποθεσία
Πλάκα, Λασίθι
Συντεταγμένες: 35.29731, 25.73791