Τοποθεσία
Ιερός Ναός Παναγίας στον Λισσό
Λισσός, Χανιά

Ιερός Ναός Παναγίας στον Λισσό – Λισσός, Χανιά
Ο Ιερός Ναός της Παναγίας στη Λισσό είναι μια μικρή λίθινη εκκλησία χτισμένη στον χώρο της αρχαίας πόλης, κοντά στα ερείπια του ιερού του Ασκληπιού. Η μονόκλιτη, καμαροσκέπαστη κατασκευή με ημικυκλική αψίδα και σωζόμενο τμήμα λιθόστρωτου δαπέδου αποτελεί δείγμα υστεροβυζαντινής λατρευτικής αρχιτεκτονικής στην περιοχή του Σελίνου. Στο εσωτερικό διατηρούνται κατάλοιπα τοιχογραφιών του 14ου αιώνα, σήμερα έντονα φθαρμένων από την υγρασία και τον χρόνο.
Περιγραφή
Η Παναγία στη Λισσό βρίσκεται σε μια κοιλάδα γεμάτη σιωπή, περιτριγυρισμένη από ερείπια της αρχαίας πόλης και άγριες συκιές. Στον Μεσαίωνα ανεγέρθηκαν εδώ αρκετά παρεκκλήσια που στόχο είχαν να σηματοδοτήσουν τη χριστιανική συνέχεια του παλιού χώρου λατρείας του Ασκληπιού. Ένα από αυτά ήταν ο ναός της Παναγίας – μια απλή, μονόκλιτη λίθινη κατασκευή, κτισμένη πιθανότατα πάνω στα θεμέλια αρχαίου κτιρίου.
Στους τοίχους διατηρούνται αποσπασματικά ίχνη τοιχογραφιών με παραστάσεις της Θεοτόκου με το Βρέφος και αγίων σε μετάλλια. Το ύφος των τοιχογραφιών παραπέμπει σε τοπικό εργαστήριο συνδεδεμένο με την παράδοση του Ιωάννη Παγομένου, χαρακτηριστικό για το Σελίνο του 14ου αιώνα. Τα χρώματα είναι ήπια και το μοντέλο των προσώπων λεπτό, αν και η κατάσταση διατήρησης δεν επιτρέπει πλήρη ανασύσταση του εικονογραφικού προγράμματος.
Το περιβάλλον του ναού του προσδίδει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα — ανάμεσα σε αρχαίες κολόνες, λίθινους σαρκοφάγους και ψηφιδωτά, η Παναγία μοιάζει με γέφυρα ανάμεσα σε εποχές. Στη σιωπή της κοιλάδας, όπου κάποτε θεράπευαν το σώμα και σήμερα προσεύχονται λίγοι προσκυνητές, εξακολουθεί να γίνεται αισθητό το αποτύπωμα του παλαιού ιερού. Ο ναός της Παναγίας στη Λισσό παραμένει ένα από τα σημαντικότερα ίχνη της χριστιανικής κληρονομιάς πάνω στα ερείπια του αρχαίου κόσμου.
Τοποθεσία
Λισσός, Χανιά
Συντεταγμένες: 35.24062, 23.78771