Kościół Świętego Jerzego w Komitades

Opis

Komitades to niewielka osada w regionie Sfakia, a kościół św. Jerzego znajduje się poza główną zabudową, w terenie odosobnionym. Świątynia jest stosunkowo niewielka, zbudowana w formie jednonawowej, sklepionej kolebką, charakterystycznej dla kreteńskiej architektury sakralnej przełomu XIII i XIV wieku. Zachowany stan pozwala czytelnie odczytać zarówno układ wnętrza, jak i większość programu malarskiego.

Najcenniejszym elementem kościoła są freski wykonane przez Ioannisa Pagomenosa. Jego imię pojawia się w pełnej inskrypcji fundacyjnej — jednej z najlepiej zachowanych spośród wszystkich świątyń przypisywanych temu twórcy. Data 6831 (1322/1323) pozwala precyzyjnie umiejscowić realizację polichromii i czyni z Komitades ważny punkt odniesienia przy chronologicznym porządkowaniu dzieł Pagomenosa w regionie Selino–Sfakia.

Dekoracja malarska obejmuje standardowy dla epoki program: sceny chrystologiczne, przedstawienia świętych, wizerunki proroków oraz kompozycje liturgiczne w partii absydy. Mimo upływu czasu zachowało się wiele szczegółów charakterystycznych dla warsztatu Pagomenosa: wyraźne kontury postaci, typowe modelowanie twarzy, oszczędne, ale precyzyjne operowanie kolorem. Freski w Komitades są również istotne dla badań porównawczych — zestawia się je często z dekoracjami w Argoules, Alikampos, Anisaraki czy w kościołach w okolicach Kandanos.

Znaczenie tego kościoła w historii sztuki kreteńskiej wynika nie tylko z jakości malowideł, lecz także z wyjątkowo czytelnej dokumentacji epigraficznej. Połączenie daty, imienia malarza i stanu zachowania fresków sprawia, że Komitades jest jednym z najważniejszych punktów w rekonstrukcji rozwoju malarstwa monumentalnego na Krecie w pierwszej połowie XIV wieku.

Kategorie

Tagi