Lokalizacja
Wąwóz Kurtaliotiko
Frati, Rethymno

Wąwóz Kurtaliotiko – Frati, Rethymno
Wąwóz Kourtaliotiko (Φαράγγι Κουρταλιώτη) znajduje się w regionie Rethymno, pomiędzy wioskami Koxare i Asomatos. To jedno z najbardziej rozpoznawalnych rozcięć skalnych środkowej Krety: głębokie, wietrzne, z pionowymi ścianami dochodzącymi do dużych wysokości i z potokiem Megalos Potamos płynącym dnem doliny w kierunku słynnej plaży Preveli. Wąwóz jest widoczny z głównej drogi i dostępny zarówno dla kierowców, jak i dla pieszych schodzących ku rzece.
Opis
Kourtaliotiko to przełom o monumentalnym charakterze. Wąwóz przecina pasmo górskie tworząc naturalny kanał, w którym gwałtowne podmuchy wiatru — „kourtala”, czyli klaśnięcia — odbijają się od wapiennych ścian, nadając temu miejscu nazwę i unikatowy akustyczny charakter.
Ściany wąwozu wznoszą się niemal pionowo, wykazując klasyczne cechy kreteńskiej erozji krasowej: rowki, uskoki, ostre krawędzie, wyżłobienia i naturalne półki skalne. Na wielu z nich utrzymuje się roślinność przystosowana do ekstremalnie suchych warunków. Gra światła w wąskich przesmykach potęguje wrażenie monumentalności.
Dnem wąwozu płynie Megalos Potamos — główna rzeka regionu Preveli. Jej górny bieg jest dynamiczny, z licznymi źródłami wypływającymi bezpośrednio ze ścian skalnych. W okresach deszczowych tworzą one drobne kaskady widoczne z pieszej ścieżki. Rzeka jest źródłem wody dla całego ekosystemu południowego Rethymno, a jej obecność w Kourtaliotiko stanowi początek długiej drogi ku znanej z palm dolinie Preveli.
Do rzeki prowadzi piesze zejście w formie stromych schodów, z których obserwuje się gwałtowną zmianę krajobrazu: z surowej geologii wchodzimy w zieloną, wilgotną strefę nadrzeczną. W przeszłości ta trasa miała znaczenie praktyczne — była jednym z przejść łączących środkową Kretę z południowym wybrzeżem Morza Libijskiego.
W tradycji lokalnej wąwóz otaczają liczne opowieści o pustelnikach i źródłach św. Mikołaja, które pojawiają się jako naturalne wypływy wody w wapiennej ścianie. Elementy te współtworzą kulturową warstwę miejsca o głęboko zakorzenionej pamięci religijnej.
Dziś Kourtaliotiko jest jednym z najbardziej fotograficznych wąwozów Krety. Połączenie wiatru, wody i monumentalnych skał tworzy scenerię dramatyczną, a jednocześnie otwierającą drogę do jednego z najpiękniejszych fragmentów wyspy — doliny i plaży Preveli.
Lokalizacja
Frati, Rethymno
Współrzędne: 35.19532, 24.46450