Lokalizacja
Stanowisko Archeologiczne Lissos
Sougia, Chania
Stanowisko Archeologiczne Lissos – Sougia, Chania
Lissos to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych zachodniej Krety, położone w zacisznej dolinie nad Morzem Libijskim. Dawne miasto portowe, należące do federacji Elyros, rozwijało się od okresu klasycznego aż po czasy rzymskie. Najbardziej znane jest z sanktuarium Asklepiosa, ruin term, sarkofagów oraz zachowanych mozaik z motywami delfinów i węży. Do Lissos można dotrzeć pieszo szlakiem z Sougii lub łodzią od strony morza.
Opis
Antyczne Lissos było portem miasta Elyros i jednym z głównych ośrodków handlu oraz kultu w zachodniej części Krety. Położone w naturalnej dolinie otoczonej górami, posiadało doskonałe warunki obronne i dostęp do wody pitnej. W epoce hellenistycznej i rzymskiej miasto osiągnęło szczyt rozwoju — wzniesiono tu monumentalne budowle publiczne, łaźnie, teatr i świątynie.
Najważniejszym odkryciem Lissos jest świątynia Asklepiosa, boga uzdrawiania. Zachowane fragmenty mozaik podłogowych przedstawiają delfiny, węże i inne symbole lecznicze. Wokół sanktuarium odkryto inskrypcje dziękczynne i liczne vota, świadczące o popularności kultu, do którego pielgrzymi przybywali z całej Krety.
Po chrystianizacji wyspy na ruinach miasta powstały kaplice, m.in. Agios Kyros i Panagia, które przejęły funkcję miejsc kultu. Dzięki temu Lissos stanowi dziś wyjątkowe miejsce ciągłości — od pogańskiej świątyni uzdrowień po bizantyńskie sanktuarium.
W dolinie zachowały się również liczne grobowce, fragmenty murów obronnych i kamienne sarkofagi. Otoczenie ruin jest niemal nietknięte: do dziś nie prowadzi tu droga, a cisza i zieleń sprawiają, że spacer po Lissos przypomina podróż w czasie. Stanowisko archeologiczne łączy w sobie historię, naturę i duchowość — to jedno z tych miejsc, gdzie przeszłość wydaje się wciąż obecna.
Lokalizacja
Sougia, Chania
Współrzędne: 35.24166, 23.78606