Lokalizacja
Kościół Świętego Antoniego w Patsos
Patsos, Rethymno

Kościół Świętego Antoniego w Patsos – Patsos, Rethymno
Kaplica Świętego Antoniego w wąwozie Patsos (Agios Antonios) to jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc łączących przyrodę i kult na Krecie. Niewielki, skalny kościół, wbudowany w jaskinię na zboczu wąwozu, kontynuuje tradycję miejsca świętego sięgającą czasów starożytnych, kiedy działało tu sanktuarium Hermesa Kranajosa. Buczny potok, strome ściany skalne i gęsty las platanów tworzą scenerię, w której pielgrzymka staje się jednocześnie wędrówką przez krajobraz i historię.
Opis
Kaplica Świętego Antoniego położona jest u wejścia do wąwozu Patsos, w zielonej dolinie Amari, około 3 km od wioski Patsos i ok. 8 km na południowy zachód od klasztoru Arkadi.
Niewielka świątynia została wkomponowana w naturalną grotę po wschodniej stronie wąwozu; jej zachodnia ściana jest wymurowana, natomiast sklepienie i część ścian stanowi surowa skała.
Wnętrze kaplicy, o prostym, jednonawowym układzie, mieści niewielkie sanktuarium z ikonami św. Antoniego oraz licznymi wotami dziękczynnymi – m.in. laseczkami i kulami pozostawionymi przez wiernych, którzy przypisują temu miejscu łaski uzdrowienia.
Miejsce to ma długą historię. Już w starożytności funkcjonowało tu pogańskie sanktuarium, o czym świadczy inskrypcja dedykowana Hermesowi Kranajosowi oraz pozostałości ołtarza ofiarnego tuż obok współczesnej kaplicy.
Wraz z chrystianizacją okolicy dawna grota kultowa została przekształcona w miejsce chrześcijańskiego kultu, a patronem stał się św. Antoni – w tradycji lokalnej czczony jako opiekun dzieci i uzdrowiciel. Ślady tej ciągłości widać w sposobie, w jaki wierni korzystają z przestrzeni: skały wokół świątyni pokryte są setkami karteczek z zapisanymi modlitwami i intencjami, wsuwanymi w szczeliny skalne niczym w naturalny mur próśb.
Otaczający kaplicę krajobraz jest równie ważny jak sam budynek. Wąwóz Patsos, znany także jako wąwóz Agios Antonios, prowadzi wzdłuż potoku, wśród gęstej roślinności i niewielkich wodospadów, aż do zapory Potamoi.
Przy wejściu, w pobliżu kaplicy, urządzono miejsca odpoczynku i piknikowe stoły, ale im głębiej w wąwóz, tym bardziej dominują dzika przyroda i poczucie odosobnienia. W dniu wspomnienia św. Antoniego (17 stycznia) do groty przybywają rzesze pielgrzymów z całej okolicy, co potwierdza, że Agios Antonios w Patsos pozostaje żywym sanktuarium, a nie tylko ciekawostką krajoznawczą.
Lokalizacja
Patsos, Rethymno
Współrzędne: 35.25596, 24.57050