Stanowisko Archeologiczne Phalasarna

Opis

Położona u stóp masywu Gramvousa, z widokiem na Morze Libijskie, Phalasarna była jednym z najbardziej zaawansowanych miast antycznej Krety — zarówno pod względem urbanistycznym, jak i inżynieryjnym. Jej strategiczne położenie czyniło z niej kluczowy punkt handlu morskiego w zachodniej części wyspy, a port, zbudowany w naturalnej zatoce, stanowił prawdziwe arcydzieło antycznej inżynierii.

Miasto założono prawdopodobnie w VIII wieku p.n.e., a jego rozwój przypada na okres klasyczny i hellenistyczny (V–III w. p.n.e.). Phalasarna była polis niezależną politycznie, biła własną monetę z wizerunkiem bogini Diktynny — lokalnej wersji Artemidy, której sanktuarium znajdowało się na pobliskim przylądku Gramvousa. Bogini ta była opiekunką żeglarzy, łowców i wolności, co doskonale odzwierciedla charakter miasta.

Najbardziej imponującą częścią stanowiska są pozostałości portu, który — według starożytnych źródeł — był całkowicie odgrodzony od otwartego morza i połączony z nim wąskim kanałem. Wewnątrz znajdowały się doki, przystanie i system ramp, a całość otaczały potężne mury obronne i wieże, które do dziś górują nad ruinami. Port został całkowicie odcięty od morza w wyniku potężnego trzęsienia ziemi około 365 r. n.e., które podniosło zachodni brzeg Krety o kilka metrów. Dzięki temu jego struktury zachowały się w niemal nienaruszonym stanie — obecnie znajdują się kilka kilometrów od linii brzegowej.

W obrębie miasta odkryto również akropol, monumentalne bramy, warsztaty kamieniarskie oraz świątynię Dyktynny, gdzie odnaleziono inskrypcje w języku greckim, a także ołtarze ofiarne i fragmenty posągów. Wokół akropolu zachowały się fragmenty murów cyklopowych oraz cysterny wykute w skale.

Phalasarna, mimo swojej potęgi, została brutalnie zniszczona przez Rzymian w 67 r. p.n.e. — powodem było wspieranie piratów, którzy w tym okresie panowali nad Morzem Śródziemnym. Rzymskie legiony zrównały miasto z ziemią, zasypały port, a mieszkańców uprowadzono. Po tej katastrofie Phalasarna nigdy już się nie odrodziła.

Dziś stanowisko archeologiczne jest jednym z najlepiej zachowanych przykładów starożytnego portu na Krecie. Spacerując po ruinach, można dostrzec linie dawnych murów i ślady kanału portowego, a z góry rozciąga się widok na turkusowe wody i wyspę Balos.

Phalasarna fascynuje nie tylko archeologów, ale i podróżników. To miejsce, gdzie ziemia i morze dosłownie zamieniły się miejscami — dawna przystań statków znajduje się dziś pośrodku pól, a dno portu stało się gajem oliwnym. Kamienie tej antycznej polis przypominają, że czas na Krecie nie niszczy — on tylko przesuwa granice między światem ludzi a światem bogów.

Kategorie

Tagi