Lokalizacja
Stary Wenecki Port
Chania, Chania
Stary Wenecki Port – Chania, Chania
Wenecki port w Chanii to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na Krecie i arcydzieło średniowiecznej inżynierii morskiej. Zbudowany przez Wenecjan w XIV wieku (ok. 1320–1350), stanowił centrum handlowe i militarne miasta Candia Cydoniae – dzisiejszej Chanii. Do dziś zachował oryginalny układ basenu portowego, falochron, latarnię morską, arsenały (Neoria) oraz budynki w stylu wenecko-osmańskim. Port jest symbolem Chanii i jednym z najlepiej zachowanych zespołów portowych epoki weneckiej w całym basenie Morza Śródziemnego.
Opis
Historia portu w Chanii to historia samego miasta – spleciona z handlem, morzem i wojną. Gdy Republika Wenecka przejęła Kretę po IV krucjacie (1204), szybko zrozumiała, że bez potężnego portu nie utrzyma tej części wschodniego Morza Śródziemnego. Dlatego już w XIV wieku rozpoczęto budowę nowoczesnego portu w stylu włoskim, z wykorzystaniem doświadczeń weneckich inżynierów i lokalnego kamienia.
Port zaprojektowano w kształcie szerokiej zatoki osłoniętej falochronem, który do dziś stanowi jeden z najdłuższych tego typu w Grecji. Na jego końcu wznosi się latarnia morska – pierwotnie wenecka, przebudowana przez Egipcjan w XIX wieku, dziś jeden z najpiękniejszych symboli Chanii.
Wzdłuż północnego nabrzeża wzniesiono monumentalne hale stoczniowe, zwane Neoria, służące do budowy i naprawy statków floty weneckiej. Z pierwotnych 17 hal do dziś zachowało się 7, z których część odrestaurowano i przekształcono w przestrzenie wystawowe. To właśnie tu konstruowano i serwisowano galeony, które patrolowały szlaki handlowe między Kretą, Cyprem a Wenecją.
Wenecjanie zadbali nie tylko o militarną funkcję portu, ale także o jego estetykę. Nad nabrzeżem wznoszono rezydencje kupców, loggie i magazyny przypominające eleganckie pałace laguny weneckiej. Woda odbijała czerwienie dachów, błękit okiennic i złote światło południowego słońca, tworząc widok, który do dziś przyciąga malarzy i fotografów.
W 1645 roku, po dwóch miesiącach oblężenia, port i miasto zostały zdobyte przez Turków osmańskich. Wenecjanie opuścili Chanię, ale ich port przetrwał. Turcy dobudowali meczet Küçük Hasan, minarety i hammamy, a nabrzeża zaczęły tętnić nowym życiem – pełnym zapachów przypraw, głosów kupców i modlitw z meczetów.
W XIX wieku, w czasie okupacji egipskiej (1830–1840), latarnia morska została przebudowana w stylu arabskim, uzyskując swój dzisiejszy, smukły kształt. Do dziś jest ona jednym z najstarszych działających znaków nawigacyjnych w basenie Morza Egejskiego.
Dziś wenecki port w Chanii jest żywym sercem miasta — miejscem spotkań, spacerów i wieczornych rozmów. Dawne magazyny zamieniły się w tawerny i galerie, a woda, tak jak przed siedmioma wiekami, odbija światła lamp i szum wiatru z morza.
Patrząc na latarnię o zachodzie słońca, można zrozumieć, dlaczego Wenecjanie nazywali Chanię „la Canea – perłą Krety”. To port, który przetrwał burze, oblężenia i czas, zachowując w kamieniu i świetle pamięć o epokach, które minęły — ale nie odeszły.
Lokalizacja
Chania, Chania
Współrzędne: 35.51717, 24.01757