Synagoga Etz Chaim

Opis

Etz Chaim, czyli „Drzewo Życia”, została zbudowana na ruinach wcześniejszej świątyni, w miejscu, gdzie niegdyś znajdowała się łaźnia wenecka. Architektura synagogi łączy elementy weneckie i lokalne: prostokątna nawa z wysokim sklepieniem, arkadowe wejście i niewielkie patio z kamienną cysterną na wodę rytualną (mikwe). Wewnątrz znajdują się dwa główne elementy: Ehal – szafa na zwoje Tory, oraz Bima – podwyższenie do odczytywania świętych tekstów, ustawione naprzeciwko siebie w klasycznym układzie synagog romaniockich.

Historia Etz Chaim jest ściśle związana z dramatem społeczności żydowskiej Chanii. W 1944 roku niemieccy okupanci aresztowali ostatnich 263 Żydów z miasta i deportowali ich statkiem Tanais do obozów zagłady. Statek został storpedowany przez aliancki okręt u wybrzeży Santorini – nikt z deportowanych nie przeżył. Po tej tragedii synagoga została opuszczona i przez dziesięciolecia popadała w ruinę.

Odrestaurowana w latach 90. z inicjatywy Nicholasa Stavroulakisa, Etz Chaim stała się miejscem spotkań, modlitwy i refleksji. Dziś pełni funkcję żywego centrum pamięci – odbywają się tu nabożeństwa, koncerty i wykłady. Wnętrze zachowało prostotę i ciszę, a światło wpadające przez małe okna oświetla inskrypcje w językach hebrajskim i greckim.

Synagoga Etz Chaim to nie tylko zabytek – to świadectwo przetrwania. W jej murach słychać echo dawnych modlitw i dramatycznej historii kreteńskich Żydów, ale także cichy głos nadziei, że nawet po największej katastrofie można przywrócić pamięć i sens.

Kategorie

Tagi