Παλαιό Ενετικό Λιμάνι Χανίων

Περιγραφή

Η ιστορία του λιμανιού στα Χανιά είναι η ίδια η ιστορία της πόλης — άρρηκτα δεμένη με το εμπόριο, τη θάλασσα και τον πόλεμο. Όταν η Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας κατέλαβε την Κρήτη μετά την Δ΄ Σταυροφορία (1204), κατάλαβε γρήγορα ότι χωρίς ένα ισχυρό λιμάνι δεν θα μπορούσε να ελέγξει αυτό το τμήμα της ανατολικής Μεσογείου. Έτσι, ήδη από τον 14ο αιώνα, ξεκίνησε η κατασκευή ενός σύγχρονου λιμανιού σε ιταλικό ύφος, με αξιοποίηση της εμπειρίας των βενετών μηχανικών και της τοπικής πέτρας.

Το λιμάνι σχεδιάστηκε ως μια πλατιά, προστατευμένη λεκάνη, με έναν εντυπωσιακό κυματοθραύστη που μέχρι σήμερα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους στην Ελλάδα. Στην άκρη του υψώνεται ο φάρος — αρχικά βενετικός, ανακατασκευασμένος από τους Αιγυπτίους τον 19ο αιώνα, σήμερα ένα από τα ωραιότερα σύμβολα των Χανίων.

Κατά μήκος του βόρειου μόλου ανεγέρθηκαν οι μνημειώδεις ναυπηγικές αίθουσες, τα Νεώρια, που χρησίμευαν για την κατασκευή και επισκευή των πλοίων του βενετικού στόλου. Από τις 17 αρχικές αίθουσες σώζονται σήμερα 7, ορισμένες από τις οποίες έχουν αποκατασταθεί και μετατραπεί σε εκθεσιακούς χώρους. Εδώ κατασκευάζονταν και συντηρούνταν οι γαλεόνες που περιπολούσαν τους εμπορικούς δρόμους ανάμεσα στην Κρήτη, την Κύπρο και τη Βενετία.

Οι Βενετοί φρόντισαν όχι μόνο για τη στρατιωτική λειτουργία του λιμανιού, αλλά και για την αισθητική του. Στον παραλιακό δρόμο υψώθηκαν οι κατοικίες των εμπόρων, λότζιες και αποθήκες που θύμιζαν τα κομψά παλάτια της βενετικής λιμνοθάλασσας. Τα νερά αντανακλούσαν τα κόκκινα κεραμίδια, τα γαλάζια παραθυρόφυλλα και το χρυσό φως του νότιου ήλιου, δημιουργώντας έναν πίνακα που έως σήμερα εμπνέει ζωγράφους και φωτογράφους.

Το 1645, μετά από δίμηνη πολιορκία, το λιμάνι και η πόλη καταλήφθηκαν από τους Οθωμανούς. Οι Βενετοί εγκατέλειψαν τα Χανιά, αλλά το λιμάνι επιβίωσε. Οι Τούρκοι πρόσθεσαν το τέμενος του Κιουτσούκ Χασάν, μιναρέδες και χαμάμ, και η προκυμαία γέμισε νέα ζωή — αρώματα μπαχαρικών, φωνές εμπόρων και προσευχές από τα τεμένη.

Τον 19ο αιώνα, κατά την αιγυπτιακή διοίκηση (1830–1840), ο φάρος ξαναχτίστηκε σε αραβικό ύφος, αποκτώντας το σημερινό, λεπτό περίγραμμα. Μέχρι σήμερα είναι ένας από τους παλαιότερους εν λειτουργία φάρους στο Αιγαίο.

Σήμερα το ενετικό λιμάνι των Χανίων αποτελεί την ζωντανή καρδιά της πόλης — τόπο συναντήσεων, περιπάτων και βραδινών συζητήσεων. Οι παλιές αποθήκες έχουν μετατραπεί σε ταβέρνες και γκαλερί, και τα νερά, όπως πριν από επτά αιώνες, αντανακλούν τα φώτα και τον θαλασσινό άνεμο.

Κοιτάζοντας τον φάρο στο ηλιοβασίλεμα, μπορεί κανείς να καταλάβει γιατί οι Βενετοί αποκαλούσαν τα Χανιά «la Canea — το μαργαριτάρι της Κρήτης». Ένα λιμάνι που άντεξε θύελλες, πολιορκίες και τον χρόνο, διατηρώντας στην πέτρα και στο φως τη μνήμη εποχών που πέρασαν — αλλά δεν χάθηκαν.

Κατηγορίες

Ετικέτες