Συναγωγή Ετζ Χαγίμ

Περιγραφή

Η Ετζ Χαγίμ, δηλαδή το «Δέντρο της Ζωής», χτίστηκε πάνω στα ερείπια παλαιότερου ναού, στο σημείο όπου κάποτε βρισκόταν ένα ενετικό λουτρό. Η αρχιτεκτονική της συναγωγής συνδυάζει βενετικά και τοπικά στοιχεία: ορθογώνιο κλίτος με υψηλή θολωτή οροφή, τοξωτή είσοδο και μικρή αυλή με πέτρινη δεξαμενή για το τελετουργικό νερό (μικβέ). Στο εσωτερικό της υπάρχουν δύο κύρια στοιχεία: το Εχάλ — η κιβωτός που φυλάσσονται οι κύλινδροι της Τορά — και η Μπίμα, το υπερυψωμένο βήμα για την ανάγνωση των ιερών κειμένων, τοποθετημένα αντικριστά, σύμφωνα με την κλασική διάταξη των ρωμανιωτικών συναγωγών.

Η ιστορία της Ετζ Χαγίμ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την τραγωδία της εβραϊκής κοινότητας των Χανίων. Το 1944 οι γερμανοί κατακτητές συνέλαβαν τους τελευταίους 263 εβραίους της πόλης και τους μετέφεραν με το πλοίο Tanais προς τα στρατόπεδα εξόντωσης. Το πλοίο τορπιλίστηκε από συμμαχικό σκάφος ανοιχτά της Σαντορίνης — κανείς από τους εκτοπισμένους δεν επέζησε. Μετά από αυτή την καταστροφή η συναγωγή εγκαταλείφθηκε και για δεκαετίες κατέρρεε.

Αποκατεστημένη τη δεκαετία του ’90 με πρωτοβουλία του Νίκολας Σταυρουλάκη, η Ετζ Χαγίμ μετατράπηκε σε τόπο συνάντησης, προσευχής και περισυλλογής. Σήμερα λειτουργεί ως ζωντανό κέντρο μνήμης — φιλοξενεί λειτουργίες, συναυλίες και διαλέξεις. Το εσωτερικό της διατηρεί την απλότητα και τη γαλήνη του, ενώ το φως που μπαίνει από τα μικρά παράθυρα φωτίζει τις επιγραφές στα εβραϊκά και στα ελληνικά.

Η Συναγωγή Ετζ Χαγίμ δεν είναι απλώς ένα μνημείο — είναι μαρτυρία επιβίωσης. Στους τοίχους της αντηχούν οι παλιές προσευχές και η δραματική ιστορία των εβραίων της Κρήτης, αλλά και η ήσυχη φωνή της ελπίδας ότι ακόμη και μετά τη μεγαλύτερη καταστροφή, η μνήμη και το νόημα μπορούν να ανακτηθούν.

Κατηγορίες

Ετικέτες