Lokalizacja
Stanowisko Archeologiczne Aptera
Kalami, Chania
Stanowisko Archeologiczne Aptera – Kalami, Chania
Aptera to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych zachodniej Krety. Położone na wzgórzu z widokiem na zatokę Souda, było zamieszkane od epoki minojskiej aż po czasy bizantyjskie. W okresie klasycznym i hellenistycznym należało do najpotężniejszych polis Krety, rywalizując z Kydonią i Polyrinią. Zachowały się ruiny murów obronnych, świątyń, rzymskich cystern, łaźni oraz pozostałości klasztoru bizantyjskiego i weneckiej fortecy.
Opis
Aptera została założona prawdopodobnie w okresie minojskim, lecz jej największy rozkwit przypada na epokę klasyczną (V–III w. p.n.e.). Miasto zajmowało strategiczne położenie — na wysokim płaskowyżu, z którego można było kontrolować całą zatokę Souda i drogi łączące zachodnią i środkową Kretę. Jej nazwa, według mitu, miała pochodzić od nimf, które w tym miejscu utraciły skrzydła (apteres = „bezskrzydłe”) po przegranym muzycznym pojedynku z Muzami.
W okresie hellenistycznym Aptera posiadała potężne mury obronne o długości ponad 4 km i liczne wieże. W czasach rzymskich stała się centrum administracyjnym i handlowym regionu — zbudowano tu monumentalne cysterny, termy i teatr. Zachowane do dziś trzy ogromne cysterny z kamienia i cegły należą do najlepiej zachowanych konstrukcji tego typu na Krecie i robią imponujące wrażenie nawet po dwóch tysiącach lat.
W okresie bizantyjskim Aptera stopniowo traciła znaczenie, ale pozostała zasiedlona. Na terenie dawnego miasta powstał klasztor Agios Ioannis Theologos, którego ruiny wraz z dzwonnicą i kamiennym dziedzińcem wciąż stoją w południowej części stanowiska. Na szczycie wzgórza weneccy i później tureccy żołnierze wznieśli fortecę Itzedin, kontrolującą wejście do zatoki Souda.
Dziś spacer po Apterze to podróż przez ponad trzy tysiące lat historii. Z ruin rozciąga się panorama na morze, wyspy Souda i górskie pasma Lefka Ori. Archeolodzy wciąż prowadzą tu wykopaliska, odkrywając nowe inskrypcje i fragmenty świątyń. A miejscowi powiadają, że w pogodną noc, gdy wiatr niesie echo z zatoki, można usłyszeć cichy śpiew bezskrzydłych nimf — tych samych, które dały miastu jego imię.
Lokalizacja
Kalami, Chania
Współrzędne: 35.46290, 24.14141