Lokalizacja
Kościół Świętego Jana Teologa w Trachiniakos
Trachiniakos, Chania
Kościół Świętego Jana Teologa w Trachiniakos – Trachiniakos, Chania
Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος Kościół św. Jana Teologa w Trachiniakos to niewielka kaplica z XIV wieku, położona pośród oliwnych gajów w dolinie Kandanos. Datowany na około 1328–1329 rok, należy do kręgu twórczości Ioannisa Pagomenosa, jednego z najważniejszych malarzy okresu weneckiego na Krecie. Jednonawowa bryła z półkolistą absydą zewnętrznie nie wyróżnia się niczym szczególnym, ale wewnątrz zachwyca kompletnym cyklem fresków o wyjątkowej sile wyrazu.
Opis
Wnętrze świątyni św. Jana Teologa wypełniają freski, które – mimo upływu siedmiu wieków – zachowały intensywność barw i klarowność kompozycji. Artysta, prawdopodobnie uczeń lub współpracownik Ioannisa Pagomenosa, stworzył tu cykl Chrystologiczny, sceny z życia świętych i monumentalną Deesis w apsydzie. Charakterystyczna dla jego warsztatu miękkość modelunku i spokojne, zrównoważone proporcje postaci nadają malowidłom wyjątkową harmonię.
W kościele zachowały się ślady dawnych interwencji ludowych – niektóre twarze świętych mają wycięte oczy, co według miejscowej tradycji miało moc uzdrawiającą. Tego rodzaju praktyki, choć dziś budzą zdumienie, stanowią cenne świadectwo ludowej religijności i przekonania o realnej obecności świętych w ikonach.
Otoczenie kaplicy jest równie wymowne jak jej wnętrze. Świątynia stoi samotnie wśród oliwnych drzew, z widokiem na góry Selino i dolinę Kandanos. W południe wnętrze tonie w półmroku, a promienie słońca wpadające przez wąskie okno ożywiają twarze świętych – jakby przez chwilę znowu przemówiły. To miejsce, w którym sztuka bizantyńska i cisza kreteńskiego pejzażu splatają się w jedno – skromne, prawdziwe i głęboko duchowe.
Lokalizacja
Trachiniakos, Chania
Współrzędne: 35.33070, 23.73580