Lokalizacja
Wczesnochrześcijańska bazylika episkopalna w Agia
Agia, Chania

Wczesnochrześcijańska bazylika episkopalna w Agia – Agia, Chania
Ruiny bazyliki episkopalna w Agia stanowią jedno z najważniejszych stanowisk wczesnochrześcijańskiej architektury sakralnej w regionie Chania. Obiekt ten, położony w pobliżu miejscowości Agia, funkcjonował przez wieki jako centralna świątynia lokalnej diecezji i pozostaje świadectwem ciągłości kultu religijnego od V wieku aż do późnego średniowiecza. Mimo że zachował się jedynie częściowo, jego układ i pozostałe elementy konstrukcji pozwalają odtworzyć zarys jednej z najstarszych i najbardziej okazałych bazylik na zachodniej Krecie.
Opis
Pierwotną świątynię wzniesiono w V wieku jako trzynawową bazylikę z transeptem, tworząc układ w formie litery „T”, typowy dla wczesnochrześcijańskich budowli kościelnych. Nawy oddzielone były kolumnami wykonanymi z marmuru i granitu, a całość charakteryzowała się znacznych rozmiarów apsydą oraz rozbudowaną strefą prezbiterialną. Po okresie arabskich najazdów w IX wieku bazylika została odbudowana i przekształcona, a dalsze modyfikacje nastąpiły w epoce weneckiej. Zachowane fragmenty murów, fundamentów i elementów architektonicznych wskazują na wieloetapowy rozwój struktury.
W obrębie kompleksu znajduje się późniejszy, niewielki kościół św. Paraskewi, świadczący o nieprzerwanej funkcji sakralnej tego miejsca nawet wtedy, gdy główna bazylika pozostawała w ruinie. Układ przestrzenny oraz dostępne ślady dekoracji malarskiej pozwalają uznać Episkopi Agias za istotny punkt odniesienia w badaniach nad architekturą wczesnochrześcijańską i średniowieczną Krety.
Stanowisko jest łatwo dostępne pieszo z miejscowości Agia, jednak wymaga ostrożności ze względu na niepełny stan zachowania murów. Ruiny bazyliki pozostają ważnym świadectwem historii chrześcijaństwa na Krecie oraz rozwoju struktur diecezjalnych na zachodzie wyspy.
Lokalizacja
Agia, Chania
Współrzędne: 35.47656, 23.92659