Τοποθεσία
Αρχαιολογικός Χώρος Απτέρας
Απτέρα, Χανιά

Αρχαιολογικός Χώρος Απτέρας – Απτέρα, Χανιά
Η Άπτερα είναι ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της δυτικής Κρήτης. Χτισμένη σε λόφο με θέα στον κόλπο της Σούδας, κατοικήθηκε από τη μινωική εποχή έως και τους βυζαντινούς χρόνους. Κατά την κλασική και ελληνιστική περίοδο υπήρξε μία από τις ισχυρότερες πόλεις–κράτη της Κρήτης, ανταγωνιζόμενη την Κυδωνία και την Πολυρρήνια. Σώζονται τα ερείπια των οχυρωματικών τειχών, ναών, ρωμαϊκών δεξαμενών και λουτρών, καθώς και κατάλοιπα βυζαντινού μοναστηριού και ενετικού φρουρίου.
Περιγραφή
Η Άπτερα ιδρύθηκε πιθανότατα στη μινωική περίοδο, όμως η μεγαλύτερη ακμή της σημειώνεται στην κλασική εποχή (5ος–3ος αι. π.Χ.). Η πόλη κατείχε στρατηγική θέση — σε ένα υψηλό οροπέδιο από όπου ελέγχονταν ολόκληρος ο κόλπος της Σούδας και οι δρόμοι που συνέδεαν τη δυτική με τη κεντρική Κρήτη. Το όνομά της, σύμφωνα με τον μύθο, προερχόταν από τις νύμφες που σε αυτό το μέρος έχασαν τα φτερά τους (ἄπτερες = «χωρίς φτερά») μετά από έναν χαμένο μουσικό αγώνα με τις Μούσες.
Κατά την ελληνιστική περίοδο η Άπτερα διέθετε ισχυρά οχυρωματικά τείχη μήκους άνω των 4 χιλιομέτρων και πολυάριθμους πύργους. Στους ρωμαϊκούς χρόνους εξελίχθηκε σε διοικητικό και εμπορικό κέντρο της περιοχής — εδώ ανεγέρθηκαν μνημειακές δεξαμενές, θερμά λουτρά και θέατρο. Οι τρεις τεράστιες δεξαμενές από πέτρα και τούβλο που σώζονται έως σήμερα αποτελούν από τα καλύτερα διατηρημένα έργα αυτού του είδους στην Κρήτη και εντυπωσιάζουν ακόμη και μετά από δύο χιλιετίες.
Κατά τη βυζαντινή περίοδο η Άπτερα άρχισε σταδιακά να χάνει τη σημασία της, αλλά παρέμεινε κατοικημένη. Στο χώρο της αρχαίας πόλης ιδρύθηκε η μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, της οποίας τα ερείπια, μαζί με το καμπαναριό και την πέτρινη αυλή, διατηρούνται στο νότιο τμήμα του χώρου. Στην κορυφή του λόφου Ενετοί και αργότερα Τούρκοι στρατιώτες έχτισαν το φρούριο Ιτζεδίν, το οποίο έλεγχε την είσοδο του κόλπου της Σούδας.
Σήμερα ο περίπατος στην Άπτερα είναι ένα ταξίδι μέσα σε περισσότερα από τρεις χιλιάδες χρόνια ιστορίας. Από τα ερείπια απλώνεται πανοραμική θέα στη θάλασσα, στα νησάκια της Σούδας και στα ορεινά συγκροτήματα των Λευκών Ορέων. Οι αρχαιολόγοι συνεχίζουν τις ανασκαφές, αποκαλύπτοντας νέες επιγραφές και τμήματα ιερών. Και οι ντόπιοι λένε πως σε μια γαλήνια νύχτα, όταν ο άνεμος μεταφέρει την ηχώ από τον κόλπο, μπορεί κανείς να ακούσει τον απαλό ψίθυρο των άπτερων νυμφών — εκείνων που έδωσαν στην πόλη το όνομά της.
Τοποθεσία
Απτέρα, Χανιά
Συντεταγμένες: 35.46290, 24.14141