Τοποθεσία
Κάστρο Ιτζεδίν
Καλάμι, Χανιά
Κάστρο Ιτζεδίν – Καλάμι, Χανιά
Το φρούριο Ιτζεδδίν είναι μια μνημειώδης οχύρωση των τελών του 19ου αιώνα, χτισμένη από τους Οθωμανούς το 1872. Τοποθετημένο σε λόφο πάνω από τον κόλπο της Σούδας, είχε ως σκοπό την προστασία της εισόδου σε ένα από τα σημαντικότερα στρατιωτικά λιμάνια της Κρήτης. Πήρε το όνομά του προς τιμήν του Ιτζεδδίν, γιου του σουλτάνου Αμπντουλαζίζ. Στους νεότερους χρόνους το φρούριο χρησιμοποιήθηκε διαδοχικά ως στρατιωτικό φυλάκιο, ως πολιτική φυλακή και ως σύμβολο της ταραγμένης ιστορίας του νησιού.
Περιγραφή
Το φρούριο Ιτζεδδίν οικοδομήθηκε στις τελευταίες δεκαετίες της οθωμανικής κυριαρχίας στην Κρήτη, σε μια περίοδο έντονων κοινωνικών εντάσεων και ανεξαρτησιακών κινημάτων. Η τοποθεσία του δεν ήταν τυχαία — ο λόφος Καλάμι, που δεσπόζει πάνω από τον κόλπο της Σούδας, επέτρεπε τον έλεγχο τόσο της εισόδου στο λιμάνι όσο και των βασικών οδικών αρτηριών που οδηγούσαν στα Χανιά και στην Άπτερα. Η οχύρωση σχεδιάστηκε σε ύστερο οθωμανικό ύφος, με ογκώδη τείχη, προμαχώνες και σύστημα καζεμάτ.
Μετά την απελευθέρωση της Κρήτης από την οθωμανική κυριαρχία, το φρούριο δεν έχασε τη σημασία του — οι Έλληνες το μετέτρεψαν σε φυλακή. Κατά τον 20ό αιώνα αποτέλεσε τόπο κράτησης πολιτικών κρατουμένων, αντιπάλων διαδοχικών καθεστώτων: μοναρχικών, κομμουνιστών, και αργότερα αντιφρονούντων της δικτατορίας του Μεταξά και της χούντας των συνταγματαρχών.
Με τα χρόνια το Ιτζεδδίν απέκτησε ζοφερή φήμη. Στις υγρές καζεμάτες του κρατήθηκαν εκατοντάδες κρατούμενοι, ανάμεσά τους και προσωπικότητες που σημάδεψαν τη νεότερη ελληνική ιστορία. Ένας από τους πιο γνωστούς ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος φυλακίστηκε εδώ το 1897 κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων για την αυτονομία της Κρήτης.
Σήμερα το φρούριο Ιτζεδδίν έχει εν μέρει αποκατασταθεί και είναι προσβάσιμο για επισκέψεις και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Τα επιβλητικά τείχη του και η θέα προς τον γαλήνιο κόλπο της Σούδας δημιουργούν μια έντονη αντίθεση ανάμεσα στο στρατιωτικό του παρελθόν και τη σύγχρονη ηρεμία. Και όταν το φως του δειλινού πέφτει πίσω από τον ορίζοντα, οι σκιές των καζεμάτ και τα άδεια ανοίγματα των προμαχώνων θυμίζουν πως το Ιτζεδδίν δεν είναι απλώς ένα φρούριο, αλλά ένας σιωπηλός μάρτυρας της ιστορίας της Κρήτης — από τους αγώνες για ελευθερία έως τα δράματα του 20ού αιώνα.
Τοποθεσία
Καλάμι, Χανιά
Συντεταγμένες: 35.46921, 24.15048